HSP oftewel Hoogsensitieve Personen

Je leest steeds meer over HSP of hoogsensitiviteit. Op social media, in talkshows, in psychologiebladen. Maar wat is het dan eigenlijk en waarom hoor je er ineens zoveel over?

Daarvoor gaan we even een klein stukje terug in de tijd. De term bestaat weliswaar nog niet zo lang, het werd namelijk verpakt in andere namen. Maar toch is er in de jaren ’30 al onderzoek naar gedaan door een Zwitserse theoloog Eduard Schweingruber. Hij gebruikte de term  ‘Sensiblen Menschen’, die – met de kennis van nu – voldoen aan de persoonlijkheidskenmerken van een HSP’er. Hij was ook de eerste persoon die de positieve kanten van hoogsensitiviteit ter sprake bracht.

Jaren later werd de term HSP uit de psychologie in 1996 geïntroduceerd door de Amerikaanse psychologe, psychotherapeut en universitair docent, Elaine Aron. Zij is de grondlegster voor het begrip HSP, wat staat voor Highly Sensitive Person, oftewel een Hoog Sensitief Persoon.

Een echte definitie geven over hooggevoeligheid blijft lastig, omdat de betekenis voor ieder hooggevoelig persoon anders is. Maar heel kort genomen zou je kunnen zeggen dat; een Hoog Sensitief Persoon (HSP) een individu is die meer dan gemiddeld gevoelig is voor indrukken en prikkels en meer signalen, details en subtieler nuances waarneemt dan gemiddeld. 

Alle indrukken worden uitgebreider en intensiever gefilterd dan bij de gemiddelde mens. Wat voor veel mensen normaal is, zoals drukke mensenmassa’s of harde muziek, kan voor HSP’s al snel te veel zijn. Overprikkeling volgt, door letterlijk een teveel aan (sterke) prikkels. 

Een HSP is veel gevoeliger voor emoties, pijn, genot, geestelijke en lichamelijke ervaringen. Ook zijn zij gevoeliger voor geuren, geluiden en reacties van andere mensen.

HSP’s zijn niet alleen zeer gevoelig voor alle indrukken, uit onderzoek is ook gebleken dat zij een gevoeliger zenuwstelsel hebben. Hooggevoeligheid is geen aandoening, maar een eigenschap van het zenuwstelsel in combinatie met de hersenen. Ongeveer 20% van de bevolking is hooggevoelig. Waarschijnlijk is het een erfelijke eigenschap, die evenveel voorkomt bij mannen als vrouwen.

Zoals je je kunt voorstellen heeft elke eigenschap, dus ook hooggevoeligheid, zowel positieve kanten als valkuilen. Hier onder volgen een paar kenmerken van HSP’s:

  • Gedetailleerder, subtieler en intenser waarnemen
  • Gevoelig zijn voor prikkels van buitenaf; HSP’s kunnen zich hierdoor niet op hun gemak voelen
  • Hebben meer moeite en meer tijd nodig om indrukken te verwerken
  • Hebben een rijk en kleurrijk innerlijk leven; (dag)dromen, fantaseren en overwegen veel
  • Voelen stemmingen en sferen goed aan, de voelsprieten staan altijd aan
  • Worden meer dan gemiddeld geroerd door muziek, natuur en kunst
  • Intensere ervaring van de eigen emoties en die van anderen 
  • Het verkrijgen van structuur en het maken van plannen kost moeite
  • Kunnen verlegen overkomen, maar zijn dat zeker niet
  • Plichtsgetrouw, verantwoordelijk en perfectionistisch
  • Zijn vaak zeer zorgzaam en meegaand op behoeften van anderen; en hebben moeite om grenzen aan te geven
  • Goed oorzaak en gevolg zien. Ontwikkelingen goed kunnen voorspellen 
  • Kat uit de boom kijken in nieuwe situaties 
  • Hebben relatief meer en sneller last van stress, spanning en fysieke klachten zoals hoofdpijn, allergieën, maag/darmklachten, chronische vermoeidheid etc.
  • Lopen groter risico op stemmingswisselingen, depressiviteit, angsten en verslavingen.
  • De intuïtie is vaak beter ontwikkeld (paranormaal kan, maar hoeft niet) en daardoor leggen zij snel verbindingen en maken zij snel combinaties
  • Ze verliezen vaak het contact met hun lijf en realiteit, er is vaak sprake van slechte gronding
  • Bij stress en werkdruk kunnen ze minder goed presteren
  • Ze voelen anderen vaak goed aan en weten wat nodig is. Daardoor zijn ze goed in verzorgen en zorgen
  • Ze nemen vaak gevoelens, emoties en klachten van anderen over
  • Hebben een sterk rechtvaardigheidsgevoel en afkeer van geweld
  • Ze lopen vaak leeg in contacten met anderen
  • Hebben vaak vermoeidheidsklachten

Ook onder de HSP’s zijn er verschillen en kunnen we zeggen dat er globaal genomen twee soorten HSP’s zijn. De grootste groep, zo’n 70%, is van nature rustig en meer introvert. Zij voelen zich prettig bij een redelijk regelmatig, rustig leven met weinig risico’s. Het andere deel echter, ongeveer 30% van de HSP’s, heeft juist sterk de behoefte aan nieuwe ervaringen en spanning en is meer extravert. Zij worden ook wel HSS genoemd, ‘High Sensation Seekers’. Zij zijn aan de ene kant snel verveeld en zoek vaak naar uitdagingen, maar raken tegelijkertijd snel overbelast. Het is alsof ze leven met één voet op de rem en één voet op het gaspedaal. 

Hooggevoeligheid kan een kracht zijn, maar kan ook zeker een uitdaging zijn op het werk, in het sociale leven en in relaties. Veel hooggevoelige mensen ervaren, helaas, in eerste instantie dan ook meer last van hun eigenschap dan voordelen en gemak en vragen zich vaak af wat er mis is met hen. Waarom zijn ze zo anders? De neiging om zichzelf te willen veranderen en daarmee hun eigenschap te onderdrukken of negeren is groot en kan vele obstakels op de weg zetten.

Door bewustwording en acceptatie van de jouw hooggevoeligheid kan deze valkuil, tot een kwaliteit en zelfs een gave worden ontwikkeld en ervaren. Dat klinkt goed, of niet? 

Het is dan ook erg belangrijk om; goed te leren aarden, grenzen te stellen, de innerlijke kracht (jouw ik) te versterken en een goede balans te vinden tussen activiteit en rust. Wanneer eenmaal weet van jezelf dat je hooggevoelig bent, zal je jouw reacties beter leren herkennen. 

Het accepteren wie je bent en het accepteren waarom je functioneert zoals je functioneert, maar ook hoe jij je voelt, zal je veel inzichten geven en kan je de handvatten geven om te gaan werken aan het omgaan met je hooggevoeligheid.

Ben jij; Erg gevoelig voor harde geluiden, felle lichten, neem je andermans emoties snel over of voel je direct wanneer je een kamer inloopt dat er een sfeertje hangt? 

Ben je ontzettend gevoelig voor de mening en gevoelens van andere personen? Neem je alles heel persoonlijk, maar voel je aan de andere kant ook heel erg mee met anderen? Voel, ruik, zie, hoor jij alles zeer intens? Dan bestaat er een kans dat je HSP bent.

Herken jij je in het bovenstaande verhaal? Dan kan het heel goed zijn dat je, net als ik, hoogsensitief bent. Ja, je leest het goed, ook ik ben hoogsensitief. Ik ben hier op latere leeftijd achter gekomen. Ik raakte in een burn-out, omdat ik niet wist om te gaan met mijn gevoeligheid en er ook geen idee van had, wat dit was en waarom ik zo snel overprikkeld raakte. Na o.a. het lezen van het boek van Elaine Aron, begreep ik, dat ik deze eigenschap bezit. Wat begon als; ‘Jeetje wat ben ik toch anders dan anderen’, en ‘Ik ben zo gevoelig en loop leeg,’ heb ik kunnen ombuigen naar;  ‘wat fijn dat ik anders ben!’ en ‘kom maar op met de rust en ruimte!’

Na jarenlange zelfontwikkeling en de nodige opleidingen, mag ik nu mijn kennis en expertise delen en anderen helpen waar ik kan, door middel van coaching, ontspanningstechnieken, Reiki en Access Bars. 

Wil jij meer rust, meer kennis, meer handvatten krijgen om een omgeving of momenten te kunnen creëeren die jij nodig hebt om je prikkels te kunnen verwerken? Wil jij leren hoe je een fijn leven kunt hebben als HSP? 

Neem contact met me op! Stuur me een bericht met jouw vraag, jouw specifieke doel. Samen plannen we een gratis telefoongesprek van een half uur in, om kennis te maken en samen te kijken waar je tegenaan loopt en waar je hulp bij nodig hebt. Samen maken we een plan om mee aan de slag te gaan.